Debate sobre la narración interactiva, creación de relatos hipertextuales, posibilidades de construcción de tramas hipermedias e interactivas

viernes, 20 de marzo de 2009

Novela construída con mensaxes dunha rede social

Ola compañeir@s !

Navegando pola rede atopeime con esta noticia:

http://www.20minutos.es/noticia/457991/0/twitter/libro/james-bridle/

Se lle botades un vistazo, fala dunha iniciativa pioneira dun británico chamado, James Bridle, que escribiu a novela máis curiosa dos últimos tempos.

Baixo o título 'Mi vida en tweets' este británico tivo a idea de reunir nun libro a modo de novela, todos as mensaxes que ó longo dos últimos anos publicou na rede social de twitter.


Paréceme que é un bo exemplo de como as novas formas de relacionarse na rede tamén inflúen na configuración de produtos como son as novelas. Deste xeito, pónse de manifesto como ademais das formas tradicionais de relacionarse na vida cotiá...etc...as novas formas de relacionarse na rede, de interactuar, as novas tecnoloxías, poden influír e inflúen como se pode ver, na configuración de produtos literarios, xornalísticos...


De seguro que esta non será a última novela deste tipo, e enseguida han xurdir novos imitadores.


Saúdos compañeir@s !

Microrrelatos Hoy por Hoy

En el programa Hoy por Hoy de la Ser realizan cada temporada un concurso de microrrelatos. Cada semana leen tres en antena y entre varios expertos escogen al mejor. Os dejo el enlace, que a lo mejor podemos aprovechar la espiral de inspiración corraliana para los 6000€ de premio:P
http://www.escueladeescritores.com/concurso-cadena-ser

jueves, 19 de marzo de 2009


E agora, buceando por Internet, atope

i esta imaxe do que podería ser a Corrala. O único que non atopo é unha imaxe do edificio enteiro, se alguén pode aportar algunha idea...Bicos!

Ola a todos. Nunha visita recente a Barcelona, Elena Yoli e eu atopamos esta casa e pareceunos que cadraba moito co aspecto que podería ter La Corrala. É a única foto que puidemos facer porque o bo do señor que aparece aí proibiunos sacar ningunha máis. Como vedes, ten unha administración de lotería no portal, o que podería dar moito xogo, e tamén se ve o ascensor antigo. Esperamos as vosas opinións, e se vos parece ben subiremos unha entrada ó wiki en breves. Un saúdo,

Credibilidad de Wikipedia



Seguramente todos nosotros hemos recurrido a Wikipedia cuando queremos realizar un trabajo, o simplemente obtener alguna información. Y seguramente todos nosotros hemos escuchado las mismas palabras de los docentes "cuidado con el contenido que sacáis de la Wikipedia".


Para muchas personas, el contenido que está en la Wikipedia no en absoluto fiable. Incluso llegar a consultarla es considerada por muchos como un desprestigio. Esta plataforma tiene bastantes detractores, sobre todo en los ámbitos académicos. Sin embargo, considero que es simplemente un apego a la tradición. Muchos de ellos desconocen las ventajas que ofrecen plataformas como esta.


En primer lugar, La Wikipedia se ha convertido en el baúl de conocimiento más grande que jamás haya existido. Ninguna enciclopedia con "autoridad" y "prestigio" como la Enciclopedia Británica puede recabar en sus hojas toda la información que podemos encontrar en wikipedia. Ya que con ella el conocimiento traspasó las barreras físicas. Todo lo que queremos saber está al alcance de un click. La Wikipedia es lo más parecido al sueño de la Biblioteca de Alejandría.


Es cierto que hay una serie de riesgos propios de una enciclopedia abierta a todos. Y que muchos de los contenidos que podemos encontrar en ella son meras opiniones de los usuarios. Pero de la misma manera, los contenidos erróneos pueden ser modificados por otras personas que posean conocimientos sobre el tema, y esto de manera inmediata y no esperando a la realización de una nueva edición.


Hecha por todos y para todos, y a pesar de los riegos y de sus detractores, Wikipedia continúa creciendo en dimensión, calidad y uso. Solo la versión en inglés contiene más de un millón de voces, sin contar los otros idiomas.


Wikipedia es, dentro de los límites de fiabilidad que hay que imponerle, la gran democratización del conocimiento. Todos podemos exponer lo que sabemos a otros sin tener que escribir un libro, ni pasar por editoriales ni ser profesores universitarios. El conocimiento interactúa y se enriquece cada minuto con nuevas aportaciones de usuarios. No es una enciclopedia hecha por un grupo de intelectuales que seleccionan lo que debe ir y lo que no, y cómo debe ir escrito. Es la gran biblioteca universal de la edad contemporánea.

miércoles, 18 de marzo de 2009

aportacións literarias á rede

Penguin lanza seis novelas digitales concebidas para la Red
http://www.elpais.com/articulo/ocio/Penguin/lanza/novelas/digitales/concebidas/Red/elpeputeccib/20080501elpciboci_1/Tes
Tom Wolfe “suicida” a la novela. El padre del nuevo periodismo apuesta por la no ficción como futuro literario
http://www.elpais.com/articulo/cultura/Tom/Wolfe/suicida/novela/elpepicul/20080506elpepicul_6/Tes

Nota para navegantes: Xa nesta semana tendes que empezar a participar de xeito continuado no wiki e na bitácora

martes, 17 de marzo de 2009

ideas sobre hipertexto

Modelo básico de hipertexto. Se basa en 2 elementos:
- Nodos. Unidades básicas de información. Forma e dimensións son arbitrarias, depende das decisións do autor. Un nodo pode ser unha páxina, un parrágrafo, unha frase, unha silaba ou todo un documento.
- Enlaces (nexos/links). Interconexión entre nodos.

É ambos elementos conformarían redes de coñecemento.
Pódense incorporar máis elementos, pero o punto de partida do entramado hipertextual está conformado por eses dous rasgos.
Detrás do hipertexto hai 2 estruturas subxacentes: o laberinto e o nudo. Cada enlace constitúe un nudo (que une un fragmento con outro) e o conxunto total configura un laberinto, quizáis un laberinto especial que non ten unha única saída posible. Existen múltiples saídas pertinentes, segundo o grao e tipo de información que se desexe obter.
Hipertexto
- Aparece en soportes abiertos en línea y soportes cerrados off line
- Manera de estructurar la información.
- Organización de los elementos en forma de red
- Establecimiento de relaciones asociativas entre partes, documentos, fragmentos.
- Conjunto de elementos, organizados en forma de red cuando existe alguna forma de unión entre ellos, pero no existe un orden único de recorrido.
- Nuevo producto cultural que se aleja de la autoría y de la gestión centralizada
- Desafío a la pasividad y estatismo del espectador. Experimentación.

“Se trata de una serie de bloques de texto conectados entre sí por enlaces, que forman diferentes itinerarios para el usuario”.

“Implica un texto compuesto de fragmentos de texto –lo que Barthes denomina lexias- y los nexos electrónicos que los conectan entre sí.

- Está formado por una serie de lexias (bloques de texto enlazados). Su estructura, lejos de ser caótica, simplemente actualiza un elemento en potencia en todo texto: su posibilidad de ser complementado a través de múltiples contextos y de posibles proyecciones intertextuales implícitas en él, y que en el hipertexto se representan a través de lo que ya se conoce con el nombre de lexias, o sea textos enlazados.

lunes, 16 de marzo de 2009

background

Estos días estoy viendo o mejor dicho “enganchándome” a la segunda temporada de Prison Break, serie que creo que todos conoceis, por lo que no voy a entrar en demasiados detalles. Lo único que explicaré es que al principio de cada episodio hace un breve resumen, o background, de los capítulos anteriores.




Este resumen sirve de gran ayuda para los seguidores, ya que es una serie con bastante complicación y bastantes historias contadas al mismo tiempo, ya que narra lo que le va pasando a cada uno de los 8 fugados, y demás personajes al mismo tiempo. En cada episodio salen los dos protagonistas, pero los otros fugados no salen en todos los episodios, sino que se va turnando. Con esto trato de llegar al punto en que este pequeño background que se nos enseñan al principio de cada episodio, nos ayuda a no perder el hilo, y recordar en que punto se había quedado cada historia, así como a fijarnos en detalles que cobrarán importancia en este nuevo capítulo




Este nuevo método está cobrando cada vez más fuerza entre muchas series, sobre todo en series de intriga, véase El internado, Perdidos, etc. Y considero que es una forma acertada de ayudar a la gente, facilitando su entendimiento. Método que está cobrando mucho protagonismo y sobre todo la gratitud del público, ya que sin esta “ayuda” sería prácticamente imposible seguir sencillamente este tipo de series, con lo que perderían un gran número de audiencia.




Narrar como habla la gente



En una entrevista, Guillermo Arriaga, director del film Lejos de la tierra quemada y quionista de Amores perros o Babel, dijo que sus películas estaban narradas del mismo modo que las personas cuentan su vida. Se refería a que la gente explica lo que le pasa utilizando saltos temporales (ya sea para hacer aclaraciones o por falta de memoria), y nunca de forma lineal.


Pero esto que nos sale de forma tan natural al hablar, no es tan facil de hacer en cine o literatura. En los últimos años se han multiplicado las obras que buscan aplicar estas "nuevas" estructuras narrativas en sus obras, como es el caso, por ejemplo, de esta película. Múltiples historias con un núcleo en común, una misma experiencia narrada desde diferentes puntos de vista o una biografia no lineal que pasa de la juventud a la vejez y al revés de forma continua son estructuras que encontramos muy a menudo en las librerías y carteleras actuales.


Sin embargo, por muy inovadoras que parezcan estas nuevas formas artísticas, tienen un handicap que las sitúa necesariamente por detrás de la wikinovela: son historias cerradas. Con esto no quiero decir que tengan un final que no permita al lector imaginar como sigue la historia, sino que el lector-espectador no puede intervenir en el proceso creativo. Esta apuesta nos convierte a todos en posibles artistas y creadores, una opción que no se había planteado hasta la aparición y dominio de las nuevas tecnologías.


Así, estamos viviendo una revolución en la forma de narrar lo que vivimos. Ya no vale el érase una vez. En cierto sentido, es lógico que tradicionalmente las historias hayan estado contadas de forma lineal, ya que muchas veces han sido transmitidas de generación a gerenación a través del boca a boca y así era más fácil de recordar. Pero ahora que la escritura es quien plasma la vida real, no sólo se busca que se recuerde la historia, sino inovar en la forma, aplicar el realismo también en la estructura narrativa y aumentar la participación del lector-espectador.


jueves, 12 de marzo de 2009

enderezos (alguns) sobre narración hipertextual

Aura Digital
http://cv.uoc.edu/~04_999_01_u07/doclectura.html
http://cv.uoc.edu/~04_999_01_u07/homepage.html

Hermeneia
http://www.uoc.edu/in3/hermeneia/cast/sala_de_lectura.htm

Revista sobre creación literaria:
http://www.ucm.es/info/especulo/
http://www.ucm.es/info/especulo/hipertul/creacion.htm

CiberSociedad. Grupo de traballo sobre narrativa dixital:
http://www.cibersociedad.net/congres2006/gts/gt.php?llengua=es&id=104

Comunicacións sobre narrativa dixital:
http://www.cibersociedad.net/congres2006/gts/gt.php?perfilpagina=comunicacions&id=104

La Wikinovela: un proyecto de creación hipertextual, colectiva y multilingüe en internet
http://www.cibersociedad.net/congres2006/gts/comunicacio.php?id=658&llengua=es
http://www.cibersociedad.net/congres2006/gts/gt.php?llengua=es&id=104

Páxina / editorial coas primeiras aportacións narrativas hipertextuais na rede
http://www.eastgate.com/
http://www.ucm.es/info/especulo/hipertul/eastgate.html

Ademais deixo a páxina sobre o concurso de microrrelatos de TVE2:
http://pagina2.rtve.es/microrrelatos.php

Aquí deixo tamén os títulos de 2 novelas colectivas do s. XXI:
Luther Blisset: Q, Barcelona, Mondadori, 2000 (esta é italiana)
Colectivo Todoazen: El año que tampoco hicimos la revolución, Barcelona, Caballo de Troya, 2005 (esta é española).
Así como unha pequena recomendación: podedes empezar xa as vosas colaboracións no espazo.


Esquema La Corrala

La Corrala

Casa antigua, de alto nivel pero venida a menos. El edificio forma parte de la trama. No está localizado en ninguna ciudad en concreto, pero sí se sabe que es una ciudad grande.


Izquierda Derecha

Academia

Pili (ciencias), 32

Matilde (letras), 26

Jubilados:

Laureano,

María Asunción

Divorciado

Federico, 36, notario

Familia normal

Jose (padre) 44

Marta (madre) 42

Hugo (hijo)22

Sara (hija)13

Alquiler a jóvenes

Aún no está alquilado. Propiedad de los

Familia venida a menos

Amancio (padre) 46

Cuca (madre) 37

Doña Cayetana (bisabuela), 82

Froilán (9), Victoria (8) y

Juan Valentín (7)

Portera:

María, 58. Cumple con el prototipo pero en realidad no es así.

Portal

sábado, 7 de marzo de 2009

Slumdog Millonaire: narración audiovisual non lineal



Ola compañeiras, gustaríame traer a colación un filme que vin esta fin de semana, e que me pareceu representativo do exposto o outro día na clase. Trátase da película “Slumdog Millonaire” dirixida por Danny Boyle e recentemente galardoada con oito Oscars.

Pois ben, sen desvelarvos moito o argumento da película, por se non a vistes, gustaríame comentar a narrativa audiovisual que emprega. A obra comeza intercalando unha historia dun mozo orfo que vive nunha barriada de 'Bombay' e que se presenta á versión india de "¿Quién quiere ser millonario?". Tras acertar todas as preguntas, cando está a punto de responder á última cuestión, a policía deteno e vese obrigado a dar explicacións de todo. Ninguén cría que un rapaz tan pouco formado fose capaz de responder correctamente a tantas cuestións. No interrogatorio policial ó que é sometido conta moitos momentos da súa vida chegando a desvelar mesmo ata o verdadeiro motivo que o levou a decidirse a concursar no programa.



Este argumento descrito de xeito lineal, na película, transformase nun continuo flashback e flashforward, intercalando momentos da súa vida de cativo con momentos no concurso. Establécese entón un paralelismo entre o que lle pregunta o presentador, e unha unha etapa concreta das súas duras experiencias vitais.



Deste xeito o espectador pode entender cal é o motivo específico que fai que sexa capaz de acertar a cada pregunta. Non por casualidade, nin tampouco por ser un rapaz culto. A súa experiencia vital, e a súa loita cotiá para sobrevivir son as claves para responder satisfactoriamente ás cuestións que se lle plantexan no programa.



Poderiamos establecer un paralelismo entre esta forma de contar e de narrar, coa wikinovela. En ámbolos dous casos ráchase de pleno co relato que plantexaba o pensador e filósofo grego Aristóteles. Na retórica aristotélica facíase referencia a que calquera relato debería ter necesariamente tres partes: presentación nó e desenlace.

Coido que esta lóxica aristotélica, está en desuso, non só na escrita, senón como vemos no mundo audiovisual, e mesmo na internet. Mesmo as noticias televisivas xa non seguen esta tendencia. Xeralmente entran directamente no conflito. A maioría dos guións dos informativos televisivos, hoxe en día dramatizados e espectacularizados, buscan chamar a atención, servir de reclamo ó espectador. Por isto, fuxen dun relato lineal, para rachar con todos os esquemas do televidente. Nas pezas informativas televisivas tamén se dan saltos temporais, abórdase xeralmente o nó ou conflito, sen grandes contextualizacións e introducións. En internet se cabe, esta forma de contar dáse dun xeito máis acentuado polas posibilidades que ofrece a rede, mesturase texto, vídeo, son. As noticias incorporan enlaces que nos levan a outras, os medios dixitais, mesmo enlazan as informacións con documentos que serven como probas, ou con outras páxinas web alleas ó cibermedio.

O relato xornalístico muda por tanto para adaptarse a unha nova forma de contar, e mesmo de ver o mundo. Recordemos que a retórica aristotélica non é máis que un esquema xurdido nun momento da historia, e que ten moito que ver coa forma de entender e pensar o mundo. E por isto esta nova forma de contar tamén ten que ver co noso mundo actual. Un mundo interactivo, cheo de posibilidades tecnolóxicas, redes sociais, espazos compartidos na rede,obras individuais que pasan a ser creacións colectivas, comunidades virtuais, enciclopedias e novelas construídas non por un EU senón por un NÓS colectivo que contribúe a fomentar a interacción e a participación.

viernes, 6 de marzo de 2009

La necesidad de la tecnología


Muchas veces hemos oído en la facultad que los periodistas -o estudiantes de periodismo- no tienen la necesidad de aprender conceptos puros de tecnología. Quizá sea verdad que no tiene porqué entender la lógica física de las ondas sonoras en radio; pero no tiene ningún sentido concebir el periodismo sin la tecnología.

La libertad de expresión ha dado la opción a los ciudadanos a expresar sus ideas y opiniones. Sin embargo, a lo largo de la historia ha sido la tecnología la que ha hecho posible que estas manifestaciones hayan tenido repercusión pública: la imprenta, la telegrafía, el teléfono, la radio, la televisión y, ahora, Internet.

Así pues, es indispensable para un periodista entender el funcionamiento de las nuevas tecnologías. Y no me refiero a saber entrar al correo electrónico personal o buscar un vídeo en youtube, sino entender la lógica de Internet para poder crear una narración hipertextual como la wikinovela.

Tradicionalmente, cuando hemos estudiado las características de las narraciones nos han remarcado que tiene una temporalidad, un espacio, unos personajes, un narrador y una trama verbalizada en una lengua. Sin embargo, estos parámetros han cambiado a día de hoy. Aunque se mantienen unos personajes y una trama en común, las narraciones pueden tener diferentes temporalidades, espacios y narradores. Es más, ahora las novelas pueden tener varios autores; lo que definimos como creación colectiva.

Estos cambios pueden ser recibidos con rechazo desde una perspectiva literaria, ya que son muchos los autores que consideran que los libros deben ser escritos por escritores y no por usuarios anónimos de la red. Lo que estos autores no entienden es que esta aportación de la sociedad es positiva porque fomenta la creación literaria y la lectura en ámbitos en los que no llega la literatura “analógica”. No se trata de competir, sino de compartir.

Además de aumentar los índices de lectura en un público más joven –en el cual los índices de lectura han bajado considerablemente en los últimos años- se fomenta la reflexión sobre las obras y el mundo que reflejan a partir de los espacios de debate. La literatura en la red ha traspasado el simple límite de la lectura y se a adentrado al ámbito de la tertulia literaria, política o social –dependiendo de la temática de la narración.

El hecho que el lector –y autor potencial- diseñe el recorrido de su narración pone de manifiesto la individualización a la que están llevando las nuevas tecnologías. Rechaza la teoría que hay una verdad absoluta que contar y refuerza la idea que el mundo real es aquel que vemos y vivimos nosotros mismos. Nadie sabe más que nosotros que rumbo debe seguir la historia.

Pero todo esto no sería posible sin la tecnología. Sin la tecnología no hay evolución en todos los ámbitos, tampoco en arte y literatura. De modo que tenemos que comprender y dominar las herramientas que nos permiten transmitir el conocimiento y el modo de vida de nuestra sociedad. Si nuestra sociedad resalta por su atomización y individualidad, tendremos que dominar las técnicas que nos permitan reflejar esta realidad. ¿Y qué mejor que Internet para hacerlo?

Se acabó la concepción del artista como bohemio que escribe a mano en una buhardilla. Ahora el escritor crea delante de un Mac mientras escucha la música de su Ipod. De modo que sí, la tecnología es necesaria, también para crear arte.